LGS'de Yeni Nesil Sorulara Nasıl Çalışılmalı?

Müge ÇİĞDEM
18 Ağu
16 dakikada okunur

LGS'de Yeni Nesil Sorulara Nasıl Çalışılmalı?

LGS'de yeni nesil sorulara hazırlanmanın yolu doğrudan en uzun, en karmaşık ve en zor sorularla çalışmaya başlamak değildir. Öğrencinin önce konuyu gerçekten öğrenmesi, temel sorularda doğruluk kazanması ve ardından bilgiyi farklı bir durumda kullanmayı öğrenmesi gerekir.

⠀

Öğrencilerin yeni nesil sorularda yaşadığı temel problemlerden biri şudur:

“Konuyu biliyorum ama soruyu çözemiyorum.”

⠀

Bu cümle çoğu zaman öğrencinin bilgi ile uygulama arasında bir boşluk yaşadığını gösterir.

⠀

Öğrenci formülü biliyor olabilir.

⠀

Fen Bilimlerinde kavramı ezberlemiş olabilir.

⠀

Türkçede paragrafı okuyabiliyor olabilir.

⠀

Ancak soru;

Uzun bir metin
Grafik
Tablo
Deney düzeneği
Günlük yaşam senaryosu
Şekil
Birden fazla koşul
Birkaç bilgiyi birlikte kullanmayı gerektiren yapı

içerisinde sunulduğunda öğrenci hangi bilgiyi kullanması gerektiğine karar veremeyebilir.

⠀

Bu nedenle yeni nesil soru çalışmasının temel sistemi şöyle olmalıdır:

Konuyu öğren → Temel soruda doğrula → Orta düzey soruyla uygula → Yeni nesil soruda ilişki kur → Yanlışını analiz et → Benzer fakat farklı soruda yeniden dene

⠀

MEB'in 2026 LGS kılavuzunda merkezî sınav sorularının 8.Sınıf öğretim programlarındaki kazanımları esas aldığı; öğrencilerin okuduğunu anlama, yorumlama, sonuç çıkarma, problem çözme, analiz yapma, eleştirel düşünme ve bilimsel süreç becerilerini ölçecek nitelikte hazırlandığı belirtilmiştir.

⠀

Dolayısıyla öğrenciler arasında yaygın biçimde kullanılan “yeni nesil soru” ifadesini yalnızca uzun soru veya zor soru olarak düşünmek doğru değildir.

⠀

Asıl mesele öğrencinin öğrendiği bilgiyi doğrudan sorulmayan bir durumda kullanabilmesidir.

⠀

Yeni Nesil Soru Nedir?

“Yeni nesil soru” günlük eğitim dilinde kullanılan yaygın bir ifadedir. MEB'in resmî açıklamalarında ise özellikle beceri odaklı ölçme yaklaşımı öne çıkarılmaktadır.

⠀

MEB'in örnek soru kitapçıklarında soruların öğretim programındaki konu ve kazanımlar ile ders kitapları dikkate alınarak hazırlandığı; okuduğunu anlama, yorumlama, sonuç çıkarma, problem çözme ve analiz gibi becerilerin ölçülmesinin amaçlandığı açıklanmaktadır.

⠀

Bu nedenle bir sorunun yeni nesil kabul edilmesi için mutlaka:

Çok uzun olması
Çok fazla işlem içermesi
Çok zor görünmesi

gerekmez.

⠀

Bazen kısa bir soru öğrencinin güçlü bir çıkarım yapmasını gerektirebilir.

⠀

Bazen ise yarım sayfalık bir Matematik sorusunun temelinde oldukça basit bir oran ilişkisi bulunabilir.

⠀

Öğrencinin sorunun görünüşüne değil, hangi düşünme becerisini gerektirdiğine odaklanması gerekir.

⠀

Yeni Nesil Sorularda En Büyük Hata Nedir?

En büyük hatalardan biri temel soru çözmeden doğrudan zor yeni nesil kaynaklara geçmektir.

⠀

Örneğin öğrenci yeni bir Matematik konusunu okulda bugün öğrendi.

⠀

Akşam hemen çok zor bir yeni nesil soru bankası açıyor.

⠀

İlk 10 sorunun 7'sini yapamıyor.

⠀

Her soruda çözüm videosu izliyor.

⠀

Bir süre sonra şu sonuca ulaşıyor:

“Ben yeni nesil soru çözemiyorum.”

⠀

Oysa öğrencinin problemi yeni nesil sorular olmayabilir.

⠀

Belki konu henüz yeterince oturmamıştır.

⠀

Belki orta seviye uygulama aşaması atlanmıştır.

⠀

Bu nedenle yeni bir konuda soru sırası:

Temel → Orta → Yorum gerektiren → Karışık → Yeni nesil

şeklinde kademeli ilerleyebilir.

⠀

Öğrenci önce sorunun matematiksel, bilimsel veya dilsel temelini güvenli biçimde kullanabilmelidir.

⠀

Sonra soru yapısı zorlaştırılmalıdır.

⠀

Yeni Nesil Sorular İçin Önce Konu mu, Soru mu?

İkisi birlikte ilerlemelidir.

⠀

Sadece konu anlatımı izleyip günlerce soru çözmemek doğru değildir.

⠀

Aynı şekilde konuyu anlamadan yüzlerce soru çözmek de verimli olmayabilir.

⠀

Daha iyi sistem:

Konu → Hemen uygulama → Yanlış varsa konuya kısa dönüş

şeklinde kurulabilir.

⠀

Örneğin Matematikte yeni bir konu öğrenildi.

⠀

Ardından:

10 temel soru
10 orta düzey soru
Birkaç yorum gerektiren soru

çözülebilir.

⠀

Öğrenci temel sorularda dahi zorlanıyorsa yeni nesil seviyesini artırmak yerine önce temel güçlendirilmelidir.

⠀

Temel sorular rahatlaşmaya başladığında daha karmaşık sorular eklenebilir.

⠀

Konuyu Bilip Yeni Nesil Soruyu Yapamıyorsam Ne Yapmalıyım?

Önce yapamadığınız soruda hangi aşamada kaldığınızı belirleyin.

⠀

Örneğin:

Soruyu okuyorum ama ne istediğini anlayamıyorum.

Bu durumda okuma ve soru kökü problemi olabilir.

⠀

Soruyu anlıyorum ama hangi işlemi yapacağımı bilmiyorum.

Bu durumda bilgiyi probleme dönüştürme becerisi üzerinde çalışılmalıdır.

⠀

Çözüm yolunu biliyorum ama işlemlerde kayboluyorum.

İşlem düzeni veya temel Matematik pratiği gerekebilir.

⠀

Fen bilgisini biliyorum fakat deney sorusunda kullanamıyorum.

Deney yorumlama becerisi geliştirilmelidir.

⠀

Türkçede paragrafı anlıyorum ama iki seçenek arasında kalıyorum.

Seçenek analizi ve metinden kanıt bulma çalışılmalıdır.

⠀

Dolayısıyla:

“Yeni nesil soru yapamıyorum.”

tek başına yeterli teşhis değildir.

⠀

Asıl soru:

“Yeni nesil sorunun hangi aşamasında zorlanıyorum?”

olmalıdır.

⠀

Yeni Nesil Soruyu Okurken İlk Ne Yapılmalı?

İlk olarak soru sizden ne istiyor, onu belirleyin.

⠀

Özellikle Matematik ve Fen Bilimlerinde öğrencilerin sık yaptığı hata, metindeki ilk sayıyı görür görmez işleme başlamaktır.

⠀

Bunun yerine şu sıra kullanılabilir:

1. Soru kökünü belirle.

⠀

2. Verilenleri ayır.

⠀

3. Gereksiz bilgiyi ele.

⠀

4. Konunun hangi bilgisi gerektiğini düşün.

⠀

5. Çözüm yolunu zihninde oluştur.

⠀

6. Sonra işleme geç.

⠀

Bu birkaç saniyelik düşünme ilk başta yavaşlık gibi görünse de yanlış yola girip birkaç dakika işlem yapmayı önleyebilir.

⠀

Uzun Soru Görünce Ne Yapılmalı?

Öncelikle uzun soru ile zor soru arasındaki bağlantıyı zihninizde koparın.

⠀

Uzun soru yalnızca daha fazla okuma gerektirebilir.

⠀

Soruyu parçalayın.

⠀

Örneğin Matematikte:

Ne anlatılıyor?

⠀

Elimde hangi bilgiler var?

⠀

Benden ne isteniyor?

⠀

Hangi ilişkiyi kurabilirim?

⠀

Fen Bilimlerinde:

Deneyde ne değişiyor?

⠀

Ne sabit kalıyor?

⠀

Ne ölçülüyor?

⠀

Türkçede:

Paragrafın ana düşüncesi ne?

⠀

Soru benden çıkarım mı, ana düşünce mi, değinilmeyen bilgiyi mi istiyor?

⠀

Uzun soruyu küçük görevlere ayırmak, öğrencinin metnin bütününü tek seferde zihninde tutmaya çalışmasını önler.

⠀

Yeni Nesil Sorularda Altını Çizmek Faydalı mı?

Doğru kullanılırsa faydalı olabilir.

⠀

Ama soru metninin yarısının altını çizmek işe yaramaz.

⠀

Özellikle:

En az
En fazla
Kesinlikle
Yalnızca
Olamaz
Çıkarılamaz
Aynıdır
Farklıdır
Toplam
Kalan

gibi çözümün yönünü etkileyen ifadeler işaretlenebilir.

⠀

Matematikte ölçüler veya koşullar,

Fen Bilimlerinde değişkenler,

Türkçede ise soru kökündeki kritik kelimeler seçici biçimde işaretlenebilir.

⠀

Amaç metni boyamak değil, sorunun kritik bilgisini görünür hâle getirmektir.

⠀

Yeni Nesil Matematik Soruları Nasıl Çalışılmalı?

Matematikte yeni nesil soru çalışmasının temeli matematiksel model kurabilmektir.

⠀

Soruda gerçek hayattan bir durum anlatılabilir.

⠀

Ancak öğrencinin yapması gereken o hikâyeyi Matematik diline çevirmektir.

⠀

Örneğin:

Oran oluşturmak
Denklem kurmak
Tablo hazırlamak
Şekil çizmek
Parçalara ayırmak
Ortak kat veya bölen ilişkisi kurmak
Grafik yorumlamak

gerekebilir.

⠀

Yapamadığınız bir Matematik sorusunun çözümüne bakarken yalnızca işlemleri takip etmeyin.

⠀

Şunu bulun:

“Bu soruyu açan ana fikir neydi?”

⠀

Örneğin cevap:

“Asıl fikir oran kurmakmış.”

olabilir.

⠀

Bu fikir benzer görünmeyen başka bir soruda tekrar karşınıza çıkabilir.

⠀

Matematikte Yeni Nesil Sorulara Ne Zaman Geçilmeli?

Temel sorular kusursuz olmak zorunda değildir.

⠀

Ancak öğrenci konunun temel kurallarını sürekli karıştırıyorsa yeni nesil seviyesini yükseltmek erkendir.

⠀

Örneğin öğrenci:

Konunun temel sorularının büyük bölümünü yapabiliyor
Orta seviyede çözüm yolunu çoğu zaman bulabiliyor
Temel işlemlerde çok sık hata yapmıyor

ise daha fazla yorum gerektiren sorular eklenebilir.

⠀

Ama temel sorularda dahi sürekli çözüm izleniyorsa bir basamak geri dönmek daha doğru olabilir.

⠀

LGS Türkçede Yeni Nesil Sorular Nasıl Çalışılmalı?

Türkçede yeni nesil soru çalışmasının merkezinde okuduğunu doğru anlamak vardır.

⠀

Öğrenci yalnızca çok paragraf çözmeye değil, hangi paragraf sorusunda neden yanlış yaptığına bakmalıdır.

⠀

Özellikle:

Ana düşünce
Çıkarım
Yardımcı düşünce
Görsel yorumlama
Sözel mantık
Grafik ve tablo
Soru kökü

ayrı beceriler olarak takip edilebilir.

⠀

Örneğin öğrenci bütün paragraf sorularında kötü değildir.

⠀

Belki yalnızca çıkarım sorularında problem yaşıyordur.

⠀

Bu durumda:

“Her gün 50 paragraf çöz.”

yerine:

“Bu hafta özellikle çıkarım sorularını analiz et.”

yaklaşımı daha hedeflidir.

⠀

MEB'in 8.Sınıf Türkçe için yayımladığı ünitelendirilmiş örnek sorular da öğrencilerin resmî soru materyalleriyle çalışabilmesine imkân vermektedir.

⠀

Türkçe Yeni Nesil Sorularda İki Seçenek Arasında Kalınca Ne Yapılmalı?

İki seçenek arasında kaldığınızda:

“Hangisi daha mantıklı geliyor?”

diye düşünmeyin.

⠀

Şunu sorun:

“Hangisinin metinde daha güçlü bir karşılığı var?”

⠀

Yanlış seçenek çoğu zaman:

Metni gereğinden fazla geneller
Metinde olmayan bir kesinlik ekler
Yazarın söylemediği bir sonucu çıkarır
Doğru bir ayrıntıyı ana düşünce gibi sunar

⠀

Öğrenci seçeneği paragraftan kanıtlamayı öğrendikçe iki seçenek arasında kalma problemi azalabilir.

⠀

LGS Fen Bilimlerinde Yeni Nesil Sorular Nasıl Çalışılmalı?

Fen Bilimlerinde temel hedef:

Bilgiyi deney, grafik, tablo veya yeni bir durumda kullanabilmektir.

⠀

Öğrenci yalnızca tanım ezberliyorsa Fen yeni nesil sorularında zorlanabilir.

⠀

Örneğin:

“Bağımsız değişken nedir?”

sorusunun cevabını bilmek başka,

bir deney düzeneğinde bağımsız değişkeni bulmak başkadır.

⠀

Benzer şekilde:

“Basınç hangi faktörlere bağlıdır?”

bilgisini bilmek başka,

verilen deney düzeneğinde hangi değişkenin basınca etkisini araştırdığını görmek başkadır.

⠀

Fen çalışmasında şu sıra kullanılabilir:

Kavram → Neden → Değişken → Sonuç → Deney/grafik uygulaması

⠀

MEB'in 8.Sınıf Fen Bilimleri için yayımladığı ünitelendirilmiş örnek soru materyallerinde Mevsimler ve İklim'den Elektrik Yükleri ve Elektrik Enerjisi'ne kadar mevcut ünite yapısına yönelik örnek sorular bulunmaktadır.

⠀

Deney Sorularına Nasıl Çalışılmalı?

Deney sorularında öğrencinin standart bir düşünme düzeni olabilir:

Ne araştırılıyor?

⠀

Ne değiştiriliyor?

⠀

Ne ölçülüyor?

⠀

Ne sabit tutuluyor?

⠀

Sonuç neyi gösteriyor?

⠀

Bu sorular tekrarlandıkça deney sorusunun görünüşü değişse bile öğrencinin çözüm sistemi değişmez.

⠀

Yeni nesil sorulara hazırlanmanın önemli noktalarından biri de budur:

Soru kalıbını ezberlemek yerine düşünme sistemini öğrenmek.

⠀

Grafik ve Tablo Sorularına Nasıl Çalışılmalı?

Grafik veya tablo sorularında ilk olarak sayıların üzerine atlamayın.

⠀

Önce:

Başlık
Eksenler
Birimler
Satırlar
Sütunlar

incelenmelidir.

⠀

Sonra soru köküne göre hangi verinin gerekli olduğu belirlenmelidir.

⠀

Öğrenci özellikle:

“Bu grafik gerçekten ne söylüyor?”

sorusunu sormalıdır.

⠀

Grafikte bulunmayan bir bilgiyi kendi bilgisinden eklemek yanlış sonuca götürebilir.

⠀

T.C. İnkılap Tarihi Yeni Nesil Soruları Nasıl Çalışılmalı?

İnkılap Tarihinde yalnızca tarih, isim ve olay ezberlemek yeterli değildir.

⠀

Öğrencinin:

Neden-sonuç
Kronoloji
Kavram
Dönemin koşulları
Verilen metinden çıkarım

becerilerini birlikte kullanması gerekir.

⠀

Örneğin öğrenci tarihi bilgiyi bilir ancak paragrafta verilen gelişmenin hangi ilkeyle ilişkili olduğunu belirleyemeyebilir.

⠀

Bu durumda problem bilgi eksikliği değil, bilgiyi yorumlama becerisidir.

⠀

İnkılap Tarihi çalışırken:

Olay → Neden → Sonuç → İlişkili kavram

şeklinde bağlantılar kurulabilir.

⠀

İngilizce Yeni Nesil Sorularına Nasıl Çalışılmalı?

İngilizcede kelime bilgisi temel gereksinimlerden biridir.

⠀

Ancak yalnızca kelime listesini ezberlemek yeterli olmayabilir.

⠀

Öğrencinin kelimeyi:

Diyalogda
Davet metninde
Programda
Çizelgede
Görselde
Günlük iletişim bağlamında

görmesi gerekir.

⠀

Kelime çalışması:

Kelime → Cümle → Bağlam → Soru

şeklinde ilerletilebilir.

⠀

Öğrenci yanlış yaptığında:

“Kelimeyi bilmiyor muydum, yoksa cümleyi yanlış mı yorumladım?”

ayrımı yapılmalıdır.

⠀

Din Kültürü Yeni Nesil Sorularına Nasıl Çalışılmalı?

Din Kültüründe de yalnızca kavramların kısa tanımlarını ezberlemek yeterli olmayabilir.

⠀

Kavramların:

Ne anlama geldiği
Hangi durumla ilişkili olduğu
Verilen metinde nasıl kullanıldığı

üzerinde durulmalıdır.

⠀

Özellikle paragraf içerisinde verilen olayın hangi kavramla ilişkili olduğuna yönelik çalışmalar yapılabilir.

⠀

Bu nedenle öğrenci bilgi ile yorum sorularını birlikte çözmelidir.

⠀

MEB Örnek Soruları Yeni Nesil Çalışmasında Kullanılmalı mı?

Evet.

⠀

MEB'in yayımladığı örnek sorular sınavı hazırlayan kurumun soru yaklaşımını görmek açısından önemli bir resmî kaynaktır.

⠀

MEB'in örnek soru açıklamalarında soruların öğretim programındaki konu ve kazanımlar ile ders kitapları esas alınarak hazırlandığı açıkça belirtilmektedir.

⠀

Ayrıca 2025-2026 hazırlık sürecinde LGS örnek soru kitapçıkları ve çözüm videoları MEBİ üzerinden öğrencilerin erişimine açıldı; platformda konu anlatımı, değerlendirme testleri, çıkmış sorular ve deneme/tarama materyalleri de sunuldu.

⠀

Bu nedenle çalışma sistemi içerisinde:

MEB örnek soruları
Geçmiş gerçek LGS soruları
Seviyeye uygun soru bankaları
Branş denemeleri

birlikte kullanılabilir.

⠀

Ancak öğrencinin amacı MEB sorularındaki kalıbı ezberlemek olmamalıdır.

⠀

Asıl amaç:

“Bu soru benden hangi düşünme becerisini istedi?”

sorusunu cevaplamak olmalıdır.

⠀

Çıkmış LGS Soruları Nasıl Kullanılmalı?

Geçmiş gerçek LGS soruları mümkünse konu temeli oluştuktan sonra dikkatli biçimde çözülmelidir.

⠀

MEB, 2026 merkezî sınavın ardından sözel ve sayısal soru kitapçıkları ile cevap anahtarlarını resmî olarak yayımladı.

⠀

Çıkmış soruları çözerken sadece doğru-yanlış kontrolü yapmayın.

⠀

Her soruda:

Bu soru hangi bilgiyi istedi?

⠀

Bilgiyi doğrudan mı sordu, yoksa yorumlamam mı gerekti?

⠀

Sorunun zorlaştırıldığı nokta neydi?

⠀

Ben neden doğru veya yanlış yaptım?

soruları kullanılabilir.

⠀

Böylece çıkmış soru gerçek bir analiz materyaline dönüşür.

⠀

Çözüm Videosu İzlemek Yeni Nesil Soru Çalışması Sayılır mı?

Tek başına yeterli değildir.

⠀

Çözüm videosu öğrencinin göremediği düşünme yolunu öğrenmesine yardımcı olabilir.

⠀

Ancak videoyu izlerken:

“Evet, çok kolaymış.”

demek yanıltıcı olabilir.

⠀

Çünkü çözüm yolu artık size gösterilmiştir.

⠀

Gerçek sınavda ise size çözüm fikrini kimse söylemeyecektir.

⠀

Daha doğru sistem:

Soruyu önce kendin çöz.
Yapamazsan çözümü incele.
Ana çözüm fikrini belirle.
Videoyu kapat.
Aynı soruyu yeniden kendin çöz.
Birkaç gün sonra benzer mantıkta farklı soru çöz.

⠀

Son aşama özellikle önemlidir.

⠀

Çünkü gerçek öğrenme:

Aynı çözümü hatırlamak değil, aynı fikri farklı soruda kullanabilmektir.

⠀

Çözemediğim Her Soruyu Deftere Geçirmeli miyim?

Hayır.

⠀

Yüzlerce soruluk bir yanlış defteri kısa sürede tekrar edilemez hâle gelebilir.

⠀

Daha kullanışlı sistem:

Soru tipi + Yapamadığım nokta + Öğrendiğim fikir

şeklinde olabilir.

⠀

Örneğin:

Matematik

Sorun: Çok uzun metinde bilgileri ayıramadım.

Öğrendiğim: Verilenleri küçük tabloya aktarmak.

⠀

Fen

Sorun: Deneyde değişkenleri karıştırdım.

Öğrendiğim: Önce neyin değiştirildiğini bul.

⠀

Türkçe

Sorun: İki seçenek arasında kaldım.

Öğrendiğim: Seçeneğin metindeki kanıtını ara.

⠀

Böylece öğrenci soru ezberlemek yerine çözüm davranışı biriktirir.

⠀

Yeni Nesil Sorular Her Gün Çözülmeli mi?

Her öğrenci için aynı miktarda gerekli değildir.

⠀

Temeli zayıf öğrencinin günlük çalışmasının büyük bölümünü çok zor yeni nesil sorularla doldurması doğru olmayabilir.

⠀

Temeli orta seviyedeki öğrenci:

Temel + orta + yeni nesil

karışımı kullanabilir.

⠀

Yüksek seviyedeki öğrenci ise:

Karışık sorular
MEB soruları
Branş denemeleri
Zor soru analizi

üzerinden ilerleyebilir.

⠀

Önemli olan:

Her gün yeni nesil çözmek değil, her gün seviyene uygun düşünme pratiği yapmaktır.

⠀

Günde Kaç Yeni Nesil Soru Çözülmeli?

Sabit bir sayı yoktur.

⠀

Bir öğrencinin 10 öğretici soruyu dikkatli analiz ederek çözmesi, 50 zor soruyu hızlıca çözüp yanlışlarına bakmamasından daha değerli olabilir.

⠀

Soru sayısı öğrencinin:

Seviyesine
Konu durumuna
Çalışma süresine
Yanlış oranına

göre değişmelidir.

⠀

Özellikle öğrenci çözdüğü soruların yarısından fazlasında sürekli çözüm izliyorsa kaynak veya soru seviyesi fazla yüksek olabilir.

⠀

Bu durumda soru sayısını artırmak yerine seviyeyi yeniden ayarlamak gerekir.

⠀

Yeni Nesil Sorularda Hız Ne Zaman Çalışılmalı?

Önce doğruluk oluşturulmalıdır.

⠀

Öğrenci henüz sorunun mantığını anlamakta zorlanırken sürekli kronometre kullanırsa acele etmeyi öğrenebilir.

⠀

Daha doğru sıra:

Doğru çöz → Düzenli çöz → Süreyi ölç → Gereksiz süreyi azalt

şeklindedir.

⠀

Örneğin Matematikte 10 yeni nesil sorunun yalnızca 4'ü doğruysa ilk hedef:

“Bu testi 20 dakikada bitirmek.”

olmamalıdır.

⠀

Önce doğruluk yükselmelidir.

⠀

Daha sonra süre kontrollü biçimde geliştirilebilir.

⠀

Yeni Nesil Sorularda Çok Zaman Kaybediyorsam Ne Yapmalıyım?

Sorunun nerede uzadığını belirleyin.

⠀

Örneğin:

Metni birkaç kez mi okuyorsunuz?
Hangi konuyu kullanacağınızı geç mi fark ediyorsunuz?
Gereksiz işlem mi yapıyorsunuz?
Şekli yeniden mi anlamaya çalışıyorsunuz?
İki seçenek arasında mı çok kalıyorsunuz?

⠀

Süre problemi yalnızca:

“Yavaş çözüyorum.”

şeklinde açıklanmamalıdır.

⠀

Sorun ne kadar net tanımlanırsa müdahale o kadar kolaylaşır.

⠀

Zor Yeni Nesil Soruda Ne Kadar Kalınmalı?

Tek bir dakika sınırı vermek doğru değildir.

⠀

Ancak öğrenci kendisine şunu sorabilir:

“Bu soruda ilerliyor muyum?”

⠀

Eğer yeni bir çözüm fikri oluşuyorsa devam edilebilir.

⠀

Ama uzun süredir:

Aynı şey düşünülüyor
Sorunun başına dönülüyor
Yeni işlem yapılamıyor
Çözüm yolu oluşmuyor

ise soru daha sonra dönülmek üzere bırakılabilir.

⠀

Bir zor soru nedeniyle birkaç yapılabilir soruya ulaşamamak sınav stratejisi açısından doğru olmayabilir.

⠀

Yeni Nesil Soru Çözerken Öğretmene Ne Sorulmalı?

Sadece:

“Hocam bunun çözümü nedir?”

demek yerine:

“Bu soruda benim görmem gereken asıl fikir neydi?”

diye sorun.

⠀

Bu soru çok daha değerlidir.

⠀

Çünkü öğrenci çözümün tüm işlemlerini unutabilir.

⠀

Ama:

“Bu tip durumda tablo kur.”

veya:

“Burada kontrol edilen değişkeni ayır.”

gibi ana fikri hatırlarsa başka bir soruda kullanabilir.

⠀

Yanlış Yeni Nesil Soru Nasıl Analiz Edilmeli?

Yanlışlar şu şekilde ayrılabilir:

Konu eksiği: Bilgiyi bilmiyordum.
Okuma: Soruyu yanlış anladım.
Yorum: Bilgiyi doğru yorumlayamadım.
Model kurma: Nasıl çözeceğimi belirleyemedim.
İşlem: Yöntem doğruydu, işlem yanlış oldu.
Dikkat: Kritik koşulu kaçırdım.
Süre: Soruyu yapabilirdim ancak yetişmedi.
Kararsızlık: Doğru düşünmeme rağmen yanlış seçeneği işaretledim.

⠀

Bu analizden sonra öğrencinin bütün konuya dönmesi gerekip gerekmediği anlaşılır.

⠀

Örneğin aynı konudan üç yanlışın tamamı işlem hatasıysa yeniden iki saat konu anlatımı izlemek gerekli olmayabilir.

⠀

Aynı Yeni Nesil Soru Tekrar Çözülmeli mi?

Evet, özellikle öğretici bir hata varsa.

⠀

Ancak hemen cevabı ezberleyerek tekrar çözmek çok değerli olmayabilir.

⠀

Daha iyi sistem:

Bugün çözümü öğren.

⠀

Birkaç gün sonra soruya tekrar dön.

⠀

Çözüm yolu hâlâ aklınızda olabilir.

⠀

Ama asıl kontrol:

Benzer mantığı kullanan farklı bir soruda yapılmalıdır.

⠀

Çünkü sınavda aynı soru değil, öğrendiğiniz düşünme becerisini gerektiren farklı bir soru gelebilir.

⠀

Yeni Nesil Sorular İçin Çok Fazla Kaynak Gerekir mi?

Hayır.

⠀

Bir öğrencinin:

Bir temel/orta kaynak
Seviyesine uygun yeni nesil soru kaynağı
MEB materyalleri
Branş ve genel denemeler

üzerinden sistemli ilerlemesi yeterli olabilir.

⠀

Kaynak sayısı öğrencinin seviyesine göre değişebilir ancak:

“Ne kadar çok kitap bitirirsem o kadar iyi.”

yaklaşımı doğru değildir.

⠀

Daha önemli soru:

“Bu kaynak benim hangi becerimi geliştiriyor?”

olmalıdır.

⠀

Çok Zor Kaynak Çözmek LGS İçin Şart mı?

Hayır.

⠀

LGS hazırlığının amacı sürekli öğrencinin seviyesinin çok üzerinde soru çözmek değildir.

⠀

Zor sorular belirli bir noktadan sonra soru çeşitliliği ve problem çözme becerisi açısından yararlı olabilir.

⠀

Ancak temel ve orta düzey sorularda hâlâ sık hata yapan öğrencinin bütün zamanını aşırı zor kaynaklara ayırması doğru değildir.

⠀

Öncelik:

Yapılması gereken soruları kaybetmemek

olmalıdır.

⠀

Sonrasında daha seçici zor sorularla gelişim sağlanabilir.

⠀

0–5 Matematik Neti Yapan Öğrenci Yeni Nesil Soruları Nasıl Çalışmalı?

Bu öğrencinin ana odağı temel olmalıdır.

⠀

Örneğin çalışma:

Konu
Temel soru
Orta düzey soru
Az sayıda giriş seviyesi yeni nesil soru

şeklinde ilerleyebilir.

⠀

Öğrencinin her gün en zor LGS sorularını çözmesi gerekli değildir.

⠀

Önce:

“Soruyu yapabiliyorum.”

güveni ve temel beceri oluşmalıdır.

⠀

Ardından yorum seviyesi artırılabilir.

⠀

Orta Seviyedeki Öğrenci Nasıl Çalışmalı?

Temeli oturmaya başlayan öğrenci için:

Temel soruların sayısı azaltılabilir.
Orta ve yeni nesil sorular artırılabilir.
Karışık testler kullanılabilir.
MEB örnek soruları çözülebilir.
Branş denemelerine başlanabilir.

⠀

Bu seviyede önemli hedef:

Konunun başlığı verilmeden hangi bilgiyi kullanacağını belirleyebilmek olmalıdır.

⠀

Çünkü gerçek sınavda sorunun üzerinde:

“Bu bir üslü ifadeler sorusudur.”

yazmayacaktır.

⠀

Öğrenci soruyu okuyup gerekli bilgiyi kendisi seçmelidir.

⠀

Yüksek Seviyedeki Öğrenci Yeni Nesil Soruları Nasıl Çalışmalı?

Yüksek seviyede çalışma daha seçici hâle gelmelidir.

⠀

Öğrenci artık:

MEB soruları
Geçmiş LGS soruları
Branş denemeleri
Karışık zor sorular
Süre çalışmaları
Riskli doğrular
Çok uzun süren doğru sorular

üzerinden ilerleyebilir.

⠀

Bu seviyede bir sorunun doğru yapılması tek başına yeterli bilgi değildir.

⠀

Örneğin soru doğru ama 7 dakikada yapılmış olabilir.

⠀

Bu da sınav açısından geliştirilmesi gereken bir alandır.

⠀

İlk Dönemde Yeni Nesil Soru Çalışması Nasıl Olmalı?

İlk dönemde amaç öğrencinin bütün konularda en zor soruları çözmesi değildir.

⠀

Okulda işlenen konu:

Öğren → Temel soru → Orta soru → Yeni nesil soru

sırasıyla ilerletilebilir.

⠀

Yeni konular öğrenilirken eski konular küçük karışık çalışmalarla korunmalıdır.

⠀

Bu dönemde öğrencinin hata nedenlerini tanımaya başlaması da önemlidir.

⠀

Örneğin:

“Ben yeni nesil Matematikte soruyu okumakta değil, denklem kurmakta zorlanıyorum.”

diyebilmesi önemli bir gelişmedir.

⠀

Yarıyıl Tatilinde Yeni Nesil Sorular Nasıl Çalışılmalı?

Yarıyıl tatilinde bütün ilk dönem konularından rastgele zor sorular çözmek yerine deneme sonuçları incelenmelidir.

⠀

Örneğin:

Matematikte tablo soruları zayıf
Fen'de deney soruları problem
Türkçede çıkarım soruları düşük

ise tatil programı bu üç alanı hedefleyebilir.

⠀

Böylece çalışma kişiselleştirilir.

⠀

İkinci Dönemde Yeni Nesil Soru Çalışması Nasıl Değişmeli?

İkinci dönemde konu birikimi arttığı için daha fazla:

Karışık soru
Branş denemesi
MEB örnek sorusu
Genel LGS denemesi

kullanılabilir.

⠀

Öğrenci artık yalnızca:

“Bu konuyu biliyor muyum?”

sorusuna değil,

“Bu konuyu farklı bir soruda ve süre içerisinde kullanabiliyor muyum?”

sorusuna cevap vermelidir.

⠀

Son 3 Ayda Yeni Nesil Sorulara Nasıl Çalışılmalı?

Son üç ayda denemeler ana veri kaynağı hâline gelmelidir.

⠀

Örneğin öğrenci son üç Matematik denemesinde sürekli:

Grafik + problem içeren soruları

kaçırıyorsa haftalık programda bu alana ağırlık verilebilir.

⠀

Fen'de deney soruları sürekli yanlışsa deney analizi artırılabilir.

⠀

Türkçede iki seçenek problemi varsa çıkarım ve seçenek analizi çalışılabilir.

⠀

Bu dönemde çalışma:

Deneme → Hata türü → Hedefli soru → Yeni deneme

döngüsüne dönüşmelidir.

⠀

LGS'ye Son Bir Ay Kala Çok Zor Yeni Nesil Sorular Çözülmeli mi?

Yeni ve aşırı zor kaynaklara başlamak zorunlu değildir.

⠀

Özellikle son ayda öğrencinin:

MEB soruları
Geçmiş LGS soruları
Branş denemeleri
Genel denemeler
Eski yanlışlar
Kişisel eksikleri

üzerinden ilerlemesi daha kontrollü olabilir.

⠀

Amaç sınava birkaç hafta kala öğrencinin özgüvenini bozan aşırı uç sorular toplamak değil, gerçek sınavda yapabileceği soruları güvenilir hâle getirmektir.

⠀

LGS'de Yeni Nesil Sorular İçin Örnek Haftalık Çalışma Sistemi

Pazartesi

Matematik yeni konu
Temel ve orta düzey sorular
3–5 yeni nesil uygulama

Salı

Türkçe paragraf ve çıkarım
Fen Bilimleri deney soruları

Çarşamba

Matematik eski konudan karışık yeni nesil sorular
Yapılamayan soruların analizi

Perşembe

Fen Bilimleri grafik ve tablo
Türkçe görsel yorumlama veya sözel mantık

Cuma

MEB örnek soruları
Haftanın öğretici yanlışları

Cumartesi

Branş veya genel LGS denemesi
Yeni nesil soru hatalarının analizi

Pazar

Denemede kaçırılan soru türlerine hedefli çalışma
Eski yanlışların yeniden çözümü
Yeni haftanın önceliğini belirleme

⠀

Bu program örnektir.

⠀

Temeli zayıf öğrenci temel sorulara daha fazla zaman ayırabilir.

⠀

Yüksek seviyedeki öğrenci ise karışık soru ve deneme ağırlığını artırabilir.

⠀

Veliler Yeni Nesil Soru Çalışmasını Nasıl Takip Etmeli?

Velinin yalnızca:

“Bugün kaç yeni nesil soru çözdün?”

diye sorması yeterli değildir.

⠀

Daha faydalı sorular şunlardır:

“Bugün yapamadığın soruda neyi göremedin?”

⠀

“Çözümü izledikten sonra tekrar kendin çözebildin mi?”

⠀

“Aynı hata daha önce de olmuş muydu?”

⠀

“Zorlandığın şey konu mu, soruyu anlamak mı?”

⠀

Bu sorular öğrencinin yalnızca soru sayısına değil, öğrenme biçimine odaklanmasına yardımcı olur.

⠀

Maksimum VİP Akademi'de Yeni Nesil Soru Çalışması Nasıl Ele Alınır?

Yeni nesil sorularda zorlanan her öğrencinin problemi aynı değildir.

⠀

Örneğin iki öğrenci Matematikte aynı sayıda yeni nesil soruyu yanlış yapabilir.

⠀

Birinci öğrencinin:

Konu temeli eksik
Temel işlemleri yavaş

olabilir.

⠀

İkinci öğrenci ise:

Konuları biliyor
Uzun sorularda verileri ayıramıyor
Matematiksel modeli kurmakta zorlanıyor

olabilir.

⠀

Bir başka öğrencinin konu ve yorum becerisi güçlü olduğu hâlde süre yönetimi problem olabilir.

⠀

Bu öğrencilerin tamamına:

“Daha çok yeni nesil soru çöz.”

demek kişiye özgü bir yaklaşım değildir.

⠀

Maksimum VİP Akademi'nin kişiye özgü eğitim, öğrenci takibi, rehber koçluk ve deneme analizi yaklaşımında öğrencinin:

Konu temeli
Temel soru performansı
Yeni nesil soru doğruluğu
Soru okuma becerisi
Yorumlama
Model kurma
İşlem hataları
Süre kullanımı
Denemelerde tekrar eden hata türleri

birlikte değerlendirilebilir.

⠀

Böylece bir öğrenci önce temel sorulara dönebilir.

⠀

Başka bir öğrenci deney ve grafik sorularına yoğunlaşabilir.

⠀

Bir diğer öğrenci ise branş denemeleri ve süre çalışmalarıyla ilerleyebilir.

⠀

Amaç bütün öğrencilere aynı sayıda zor soru çözdürmek değil, öğrencinin yeni nesil sorudaki asıl kırılma noktasını bulup onu geliştirmektir.