LGS Deneme Sınavı Nasıl Analiz Edilir? Netten Daha Önemli 5 Gösterge

LGS Deneme Sınavı Nasıl Analiz Edilir?

LGS deneme sınavını analiz etmek, yalnızca doğru ve yanlışları sayıp toplam neti yazmak değildir. Gerçek bir deneme analizi, öğrencinin hangi soruyu neden kaybettiğini, nerede zaman harcadığını, hangi konuda tekrar eden sorun yaşadığını ve bir sonraki hafta neyi değiştirmesi gerektiğini ortaya çıkarmalıdır.

⠀

Bir öğrenci denemeden çıktıktan sonra:

“72 net yaptım.”

diyebilir.

⠀

Ancak bu bilgi tek başına çalışma programı hazırlamak için yeterli değildir.

⠀

Aynı neti yapan iki öğrenciden birinin temel Matematik konu eksikleri olabilir.

⠀

Diğeri konuları bildiği hâlde Matematikte zor sorulara gereğinden fazla zaman ayırdığı için son sorulara ulaşamıyor olabilir.

⠀

Bir başka öğrenci Türkçede yüksek doğruluğa sahip olduğu hâlde sürekli iki seçenek arasında kaldığı için çok fazla süre kaybedebilir.

⠀

Dolayısıyla deneme analizinin temel sorusu:

“Kaç net yaptım?”

değil,

“Bu net neden böyle oluştu?”

olmalıdır.

⠀

MEB'in 2026 LGS kılavuzunda merkezî sınav sorularının 8.Sınıf öğretim programlarındaki kazanımları esas aldığı; öğrencilerin okuduğunu anlama, yorumlama, sonuç çıkarma, problem çözme, analiz yapma, eleştirel düşünme ve bilimsel süreç becerilerini ölçmeyi amaçladığı belirtilmektedir.

⠀

Bu nedenle deneme sınavlarını yalnızca bilgi kontrolü olarak değerlendirmek eksik kalır. Deneme; bilgi, yorum, dikkat, süre, soru seçimi ve sınav davranışını birlikte ölçen bir çalışma aracı olarak kullanılmalıdır.

⠀

Net Neden Tek Başına Yeterli Değildir?

Çünkü net, sonucu gösterir; sonucun nedenini göstermez.

⠀

Örneğin iki öğrenci de Matematikte 12 doğru yapmış olsun.

⠀

Birinci öğrenci:

• 4 soruyu konu eksiğinden

• 2 soruyu işlem hatasından

• 2 soruyu yapamadığı için boş bırakmış

olabilir.

⠀

İkinci öğrenci ise:

• Konuların tamamını biliyor

• 3 zor soruda çok uzun kalıyor

• Son 5 soruya yeterli süre bulamıyor

olabilir.

⠀

Kağıt üzerinde iki öğrencinin Matematik sonucu birbirine yakın görünür.

⠀

Fakat çalışma ihtiyaçları tamamen farklıdır.

⠀

Birinci öğrencinin konu ve temel soru çalışmasına, ikinci öğrencinin ise süre, soru seçimi ve deneme stratejisine ihtiyacı vardır.

⠀

İyi deneme analizi tam olarak bu farkı ortaya çıkarmalıdır.

⠀

LGS Deneme Analizinde Netten Daha Önemli 5 Gösterge Nedir?

Deneme sonrasında özellikle beş gösterge takip edildiğinde öğrencinin gerçek gelişimi çok daha net görülebilir:

1. Yanlışın ve boşun nedeni

2. Süre kullanımı

3. Riskli doğrular

4. Tekrar eden hata örüntüleri

5. Denemeden sonraki düzeltme başarısı

⠀

Bu beş veri yalnızca o günkü sonucu açıklamaz.

⠀

Aynı zamanda öğrencinin bir sonraki çalışma programının nasıl hazırlanması gerektiğini de gösterir.

⠀

1. Gösterge: Yanlışın ve Boşun Nedeni

Deneme analizindeki en önemli aşamalardan biri her yanlışın aynı kabul edilmemesidir.

⠀

Örneğin bir Matematik sorusunu yanlış yapan öğrenci için:

“Matematiğin eksik.”

demek fazla genel bir değerlendirmedir.

⠀

Yanlışın nedeni şu olabilir:

• Konuyu bilmiyordu.

• Konuyu biliyordu ancak formülü unuttu.

• Soruyu yanlış anladı.

• Doğru yöntemi seçemedi.

• İşlem hatası yaptı.

• Soru kökündeki ayrıntıyı kaçırdı.

• Süre baskısıyla acele etti.

• İki seçenek arasında yanlış karar verdi.

⠀

Bunların her biri farklı çalışma gerektirir.

⠀

Bu nedenle her yanlış ve boş mümkün olduğunca bir kategoriye ayrılmalıdır.

⠀

Yanlışlar Hangi Kategorilere Ayrılabilir?

Pratik bir deneme analizinde şu sınıflandırma kullanılabilir:

• Konu eksiği: Bu bilgiyi bilmiyordum.

• Unutma: Daha önce öğrenmiştim fakat hatırlayamadım.

• Yorumlama: Bilgiyi biliyordum ancak soruya uygulayamadım.

• Soru kökü: Sorunun ne istediğini yanlış okudum.

• İşlem: Yöntemim doğruydu fakat hesaplama hatası yaptım.

• Dikkat: Bildiğim soruda ayrıntıyı kaçırdım.

• Süre: Soruyu yapabilecek durumdaydım ancak yetiştiremedim.

• Soru seçimi: Bir soruya gereğinden fazla zaman ayırdım.

• Kararsızlık: İki seçenek arasında kaldım ve yanlış tercih yaptım.

⠀

Bu sınıflandırmanın en önemli avantajı, çalışma programını doğrudan değiştirmesidir.

⠀

Örneğin Matematikte beş yanlışın dördü konu eksiğinden geliyorsa konu çalışması gerekir.

⠀

Ama beş yanlışın dördü süre ve işlem kaynaklıysa bütün Matematik konularını yeniden çalışmak zaman kaybı olabilir.

⠀

Boş Sorular Yanlışlardan Daha mı Önemli?

Bazı öğrenciler yalnızca yanlışlarını inceler ve boşlarını görmezden gelir.

⠀

Oysa boş sorular çok önemli bilgiler taşır.

⠀

Bir boş soru şu nedenlerden oluşabilir:

Konuyu bilmiyorum.

⠀

Soruyu anlayamadım.

⠀

Çözüm yolunu göremedim.

⠀

Çok zor olduğu için bıraktım.

⠀

Süre yetişmedi.

⠀

Bu nedenler birbirinden tamamen farklıdır.

⠀

Özellikle süre nedeniyle boş kalan soru ile konu bilinmediği için boş bırakılan soru aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

⠀

Deneme sonrasında boş soruyu tekrar çözmek bu ayrımı ortaya çıkarabilir.

⠀

Süre Olmadan Yapabildiğiniz Boş Soru Ne Anlama Gelir?

Deneme bittikten sonra yetişmeyen soruları kronometre kullanmadan yeniden çözün.

⠀

Eğer soruyu rahatlıkla yapabiliyorsanız:

Asıl problem konu bilgisi olmayabilir.

⠀

Bu durumda:

• Zaman yönetimi

• Ders sırası

• Zor soruda fazla kalma

• Soru seçimi

• Gereksiz işlem

üzerinde çalışmak gerekebilir.

⠀

Ancak soruyu süre baskısı olmadan da çözemiyorsanız konu veya soru çözme becerisi üzerinde çalışılması gerekir.

⠀

Bu küçük kontrol, öğrenci hakkında oldukça güçlü bilgi verir.

⠀

2. Gösterge: Süre Kullanımı

Deneme analizinin ikinci büyük göstergesi toplam süre değil, sürenin nasıl dağıldığıdır.

⠀

2026 LGS'de sözel oturumda toplam 50 soru için 75 dakika, Matematik ve Fen Bilimlerinden oluşan sayısal oturumdaki 40 soru için 80 dakika uygulandı. 2027 sınavının kesin yapısında ise MEB'in yayımlayacağı güncel kılavuz esas alınmalıdır.

⠀

Öğrencinin yalnızca:

“Sayısalı yetiştiremedim.”

demesi yeterli değildir.

⠀

Şunların bilinmesi gerekir:

• Matematik kaç dakika sürdü?

• Fen Bilimleri kaç dakika sürdü?

• Kaç soru ikinci tura kaldı?

• Hangi sorularda gereğinden fazla zaman harcandı?

• Kaç soruya hiç ulaşılamadı?

• Son bölümde yanlış oranı yükseldi mi?

⠀

Sözel oturumda da aynı şekilde:

• Türkçe ne kadar sürdü?

• Paragraf sorularında tekrar okuma oldu mu?

• Sözel mantık ne kadar zaman aldı?

• Diğer sözel derslere yeterli süre kaldı mı?

• Kontrol için zaman bırakılabildi mi?

incelenebilir.

⠀

Süre Analizinde En Kritik Soru Nedir?

Şudur:

“Süreyi hangi sorular tüketti?”

⠀

Çünkü öğrencinin toplam süresini bir anda azaltmak mümkün değildir.

⠀

Ama üç Matematik sorusunda toplam 16 dakika harcandığı görülürse problem somut hâle gelir.

⠀

Bu durumda çalışma hedefi:

“Matematiği daha hızlı çöz.”

değil,

“İlerleme olmayan zor soruyu zamanında bırak.”

olabilir.

⠀

Problemi davranış düzeyinde tanımlamak çözümü kolaylaştırır.

⠀

Bir Soruya Fazla Zaman Ayırdığımızı Nasıl Anlarız?

Sabit bir dakika kuralı yerine öğrenci kendisine şu soruyu sorabilir:

“Bu soruda gerçekten ilerliyor muyum?”

⠀

Eğer:

• Yeni bir çözüm fikri oluşuyorsa

• İşlem ilerliyorsa

• Sonuca yaklaşılıyorsa

devam etmek mantıklı olabilir.

⠀

Ama öğrenci:

• Soruyu tekrar tekrar okuyorsa

• Aynı işlemi yeniden yapıyorsa

• Nasıl başlayacağını hâlâ bilmiyorsa

soru daha sonra dönülmek üzere bırakılabilir.

⠀

Bu davranış özellikle LGS Matematikte büyük zaman kazancı sağlayabilir.

⠀

3. Gösterge: Riskli Doğrular

Deneme analizinde öğrencilerin çoğu yalnızca:

Yanlış + boş

sorularına bakar.

⠀

Oysa yüksek LGS hedefi olan öğrenciler için bazı doğru sorular da analiz edilmelidir.

⠀

Bunlara riskli doğrular diyebiliriz.

⠀

Riskli doğru şu tür sorudur:

• Şansla doğru yaptım.

• İki seçenek arasında kaldım.

• Çok uzun sürede doğru yaptım.

• Çözüm yolundan emin değildim.

• Yanlış yöntem kullanmama rağmen cevap çıktı.

• Son anda seçenek değiştirerek doğru yaptım.

⠀

Bu sorular sonuç kağıdında “doğru” görünür.

⠀

Ama aslında öğrenci için hâlâ bir risk taşır.

⠀

Bir sonraki denemede aynı soru türü yanlış olabilir.

⠀

Neden Doğru Soruyu Analiz Edelim?

Çünkü yalnızca doğru-yanlış sayısına baktığımızda öğrencinin ne kadar sağlam öğrendiğini göremeyiz.

⠀

Örneğin bir öğrenci Türkçede 19 doğru yapmış olabilir.

⠀

Ancak 6 soruda iki seçenek arasında kaldıysa 19 doğru oldukça kırılgan olabilir.

⠀

Başka bir öğrenci 18 doğru yapmış fakat yalnızca bir soruda kararsız kalmış olabilir.

⠀

İkinci öğrencinin performansı bazı açılardan daha istikrarlı olabilir.

⠀

Bu nedenle özellikle yüksek hedeflerde:

Kaç doğru yaptım?

sorusunun yanına:

“Kaç doğruyu gerçekten güvenli yaptım?”

sorusu eklenmelidir.

⠀

Çok Uzun Sürede Doğru Yapılan Soru Neden Önemlidir?

Çünkü gerçek sınavda toplam süre sınırlıdır.

⠀

Örneğin öğrenci Matematikte bir soruyu 7 dakikada doğru yapmış olabilir.

⠀

Bu başarı gibi görünür.

⠀

Ancak bu 7 dakika nedeniyle testin sonunda iki yapılabilir soruya hiç ulaşamadıysa toplam sınav performansına zarar vermiş olabilir.

⠀

Bu nedenle denemede:

“Doğru yaptım.”

kadar:

“Bu doğru bana kaça mal oldu?”

sorusu da önemlidir.

⠀

4. Gösterge: Tekrar Eden Hata Örüntüleri

Bir yanlış tek başına tesadüf olabilir.

⠀

Aynı yanlış türü üç-dört denemede tekrar ediyorsa artık bu bir örüntüdür.

⠀

Örneğin:

Son dört Matematik denemesinde sürekli üslü ifadelerden yanlış geliyor.

⠀

Son üç Türkçe denemesinde “çıkarılamaz” soru kökleri kaçırılıyor.

⠀

Fen Bilimlerinde grafik soruları sürekli problem oluşturuyor.

⠀

İngilizcede belirli soru türlerinde sürekli kelime kaynaklı yanlış yapılıyor.

⠀

Bu noktada öğrencinin rastgele yeni soru çözmesi yerine doğrudan bu örüntüye müdahale edilmelidir.

⠀

Tekrar Eden Hata Nasıl Takip Edilir?

Denemeler tek tek değil, seri hâlinde değerlendirilmelidir.

⠀

Örneğin son beş deneme için şu şekilde düşünilebilir:

Matematik

Deneme 1: Problem yanlışları

Deneme 2: Problem + geometri

Deneme 3: Problem

Deneme 4: Problem + süre

Deneme 5: Problem

⠀

Burada açık biçimde bir problem soruları örüntüsü vardır.

⠀

Bu durumda öğrencinin bütün Matematik konularını yeniden çalışması gerekmez.

⠀

Haftalık programda problem çözme becerisine özel bir alan açılması daha anlamlıdır.

⠀

Net Grafiği Neden Tek Başına Yanıltabilir?

Örneğin bir öğrenci:

65 → 67 → 64 → 69 → 68

net yapıyor olabilir.

⠀

İlk bakışta büyük bir gelişim görülmeyebilir.

⠀

Ancak hata analizi şöyleyse:

İlk denemede 8 dikkat hatası,

son denemede 2 dikkat hatası

ve buna karşılık birkaç yeni konu eksiği ortaya çıkmışsa öğrenci aslında önemli bir gelişim sağlamış olabilir.

⠀

Bu nedenle net grafiğinin yanında hata türü grafiği de zihinsel olarak takip edilmelidir.

⠀

Amaç yalnızca netin artması değil, öğrencinin performansının daha güvenilir hâle gelmesidir.

⠀

5. Gösterge: Denemeden Sonraki Düzeltme Başarısı

Bir deneme analizinin gerçekten işe yarayıp yaramadığını anlamanın en iyi yollarından biri şudur:

Öğrenci aynı problemi bir sonraki denemede tekrar ediyor mu?

⠀

Deneme analizi yapılıyor fakat:

• Aynı dikkat hatası

• Aynı Matematik konu açığı

• Aynı paragraf problemi

• Aynı süre kaybı

her hafta devam ediyorsa analiz yalnızca kâğıt üzerinde kalmış olabilir.

⠀

Gerçek analiz mutlaka davranış değişikliği üretmelidir.

⠀

Örneğin:

Sorun: Matematikte zor soruda çok kalıyorum.

Karar: Çözüm fikri oluşmuyorsa işaretleyip ikinci tura bırakacağım.

Kontrol: Sonraki denemede kaç soruda bunu uyguladım?

⠀

Bu sistem deneme analizini aktif hâle getirir.

⠀

Deneme Analizi Sonrasında Ne Yapılmalı?

Deneme analizinin sonunda öğrenci yüzlerce maddelik bir yapılacaklar listesi çıkarmamalıdır.

⠀

Bunun yerine bir sonraki hafta için en önemli 2–3 müdahale belirlenebilir.

⠀

Örneğin:

1. Matematik: Üslü ifadeler kısa konu tekrarı + hedefli soru

2. Türkçe: Çıkarım soruları

3. Zaman yönetimi: Matematikte iki tur tekniği

⠀

Bir sonraki denemede özellikle bu üç alandaki gelişime bakılır.

⠀

Bu sistem öğrencinin sürekli yeni problem aramak yerine mevcut problemlerini gerçekten çözmesine yardımcı olur.

⠀

LGS Denemesi Ne Zaman Analiz Edilmeli?

Mümkünse deneme ile analiz arasında çok uzun süre bırakılmamalıdır.

⠀

Çünkü öğrenci soruyu çözerken:

• Ne düşündüğünü

• Nerede kararsız kaldığını

• Hangi soruda çok süre kullandığını

kısa süre sonra daha iyi hatırlar.

⠀

Ancak öğrenci deneme sonrasında çok yorgunsa kısa bir mola verilebilir.

⠀

Önemli olan analizin:

“Hafta sonunda bakarım.”

denilerek unutulmamasıdır.

⠀

Deneme analizi de deneme çözmek kadar çalışma programının bir parçasıdır.

⠀

Deneme Analizi Kaç Dakika Sürmeli?

Sabit bir süre yoktur.

⠀

Yüksek hata sayısı bulunan bir denemenin analizi daha uzun sürebilir.

⠀

Yüksek net yapan öğrencide ise birkaç kritik soru üzerinde yoğunlaşmak yeterli olabilir.

⠀

Örneğin 8 yanlış, 6 boş ve ciddi süre problemi yaşayan öğrencinin analizi doğal olarak ayrıntılı olmalıdır.

⠀

19-20 doğruya yakın branş performansında ise birkaç riskli soru daha derin incelenebilir.

⠀

Ama önemli olan analizin hızlı tamamlanması değil, bir sonraki çalışmayı değiştirecek bilgi üretmesidir.

⠀

Her Yanlış Sorunun Çözümü İzlenmeli mi?

Hayır.

⠀

Önce öğrenci soruyu yeniden kendisi denemelidir.

⠀

Deneme sırasında süre veya dikkat nedeniyle yapamadığı soruyu ikinci denemede çözebiliyorsa doğrudan çözüm videosuna ihtiyaç olmayabilir.

⠀

Şu sıra kullanılabilir:

1. Soruyu yeniden çöz.

⠀

2. Hâlâ yapamıyorsan konu bilgisini kontrol et.

⠀

3. Gerekirse çözümü incele.

⠀

4. Çözümü kapat ve soruyu tekrar kendin çöz.

⠀

5. Birkaç gün sonra benzer bir soruyla kontrol et.

⠀

MEB'in LGS'ye yönelik örnek sorularında da çözümlü materyaller sunulmakta ve soruların okuduğunu anlama, yorumlama, sonuç çıkarma, problem çözme ve analiz becerilerini ölçecek biçimde tasarlandığı belirtilmektedir.

⠀

Çözüm izlemek öğrenmeye yardımcı olabilir; ancak öğrencinin aynı mantığı daha sonra kendi başına kullanabilmesi gerekir.

⠀

Deneme Analizinde Ders Ders Nelere Bakılmalı?

Türkçe

Türkçe analizi yalnızca paragraf yanlışlarını saymak değildir.

⠀

Şunlara bakılabilir:

• Ana düşünce mi?

• Çıkarım mı?

• İki seçenek arasında kalma mı?

• Soru kökü mü?

• Dil bilgisi mi?

• Sözel mantık mı?

• Görsel yorumlama mı?

• Süre mi?

⠀

Özellikle öğrenci yüksek doğru yapıyor ancak Türkçe çok uzun sürüyorsa bu ayrıca takip edilmelidir.

⠀

Matematik

Matematikte:

• Konu

• Soruyu anlama

• Matematiksel model kurma

• İşlem

• Soru seçimi

• Zor soruda kalma

• Süre

ayrımı yapılmalıdır.

⠀

Örneğin öğrenci sorunun çözümünü görünce:

“Ben bunu biliyordum.”

diyorsa problem her zaman konu değildir.

⠀

Belki soruda hangi yöntemin kullanılacağını görememiştir.

⠀

Fen Bilimleri

Fen yanlışları:

• Bilgi

• Kavram karıştırma

• Deney

• Grafik

• Tablo

• Neden-sonuç

• Soru kökü

olarak ayrılabilir.

⠀

Öğrencinin sürekli deney sorularında yanlış yapması, bütün Fen Bilimleri konularını yeniden çalışmasını gerektirmez.

⠀

Deney yorumlama becerisine özel çalışma yapılabilir.

⠀

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

Yanlışlar:

• Bilgi eksiği

• Kronoloji

• Neden-sonuç

• Kavram

• Paragraf yorumlama

şeklinde ayrılabilir.

⠀

Öğrenci olayları biliyor fakat verilen metinden sonuç çıkaramıyorsa çalışma yalnızca daha fazla tarih ezberlemek olmamalıdır.

⠀

İngilizce

Şu ayrım yapılabilir:

• Kelime bilmiyorum.

• Kelimeyi biliyorum fakat cümleyi anlamadım.

• Diyaloğun bağlamını yanlış yorumladım.

• Soru kökünü kaçırdım.

• Dikkat hatası yaptım.

⠀

Bu ayrım kelime çalışması mı, okuma çalışması mı yapılması gerektiğini gösterir.

⠀

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi

Yanlışlar:

• Kavram bilgisi

• Bilginin yoruma uygulanması

• Metni yanlış değerlendirme

• Dikkat

üzerinden incelenebilir.

⠀

Güçlü olunan derslerde uzun tekrar yerine denemede çıkan küçük açıklar hedeflenebilir.

⠀

2026 LGS Raporu Deneme Analizi Açısından Bize Ne Söylüyor?

MEB'in yayımladığı 2026 LGS Merkezî Sınav Raporu'nda bütün testlerin soru ayırt edicilik değerlerinin 0,40'ın üzerinde olduğu belirtildi. Raporda Türkçe için 0,48, Matematik için 0,52 ve Fen Bilimleri için 0,54 gibi ayırt edicilik değerleri paylaşıldı.

⠀

Bu resmî verileri bir öğrencinin bireysel deneme sonucuna doğrudan uygulamak doğru değildir.

⠀

Ancak önemli bir noktayı destekler:

Sınav performansı ders ve soru düzeyinde incelenmesi gereken çok boyutlu bir ölçme sürecidir.

⠀

Bu nedenle öğrencinin yalnızca toplam puanı veya neti üzerinden değerlendirilmesi sınırlı kalır.

⠀

Deneme Sonucunda Puan mı Net mi Takip Edilmeli?

Hazırlık döneminde farklı yayınevlerinin puan hesaplama sistemleri değişebildiği için öğrencinin gelişimini takip ederken:

• Ders bazındaki doğru-yanlış

• Net

• Süre

• Hata türü

• Tekrar eden eksikler

daha kullanışlı olabilir.

⠀

Tek bir denemenin puanı öğrencinin gerçek LGS sonucunu garanti etmez.

⠀

Ayrıca farklı denemelerin zorluk seviyeleri birbirinden farklı olabilir.

⠀

Bu nedenle bir denemede puan düştüğünde hemen:

“Geriledim.”

sonucuna ulaşılmamalıdır.

⠀

Deneme Neti Düşerse Ne Yapılmalı?

Önce panik değil analiz yapılmalıdır.

⠀

Örneğin:

72 → 75 → 68 → 76

gibi bir grafik tek başına öğrencinin gerilediğini göstermez.

⠀

68 net yapılan deneme:

• Daha zor olabilir.

• Öğrencinin eksik olduğu konulardan daha fazla soru içerebilir.

• Süre yönetimi kötü geçmiş olabilir.

• Birkaç dikkat hatası sonucu düşürmüş olabilir.

⠀

Bu nedenle tek deneme değil, son birkaç denemedeki örüntü değerlendirilmelidir.

⠀

Deneme Sonuçları Kaç Denemelik Periyotlarla Karşılaştırılmalı?

Tek bir sonuçtan çok son 3–5 denemeyi birlikte değerlendirmek daha anlamlı olabilir.

⠀

Örneğin öğrenci Matematikte:

11 → 13 → 12 → 14 → 14

şeklinde ilerliyorsa genel eğilim olumlu olabilir.

⠀

Ancak beş denemenin tamamında aynı geometri soruları yanlışsa net yükselmesine rağmen hâlâ açık bir problem vardır.

⠀

Bu yüzden:

Net trendi + hata trendi

birlikte incelenmelidir.

⠀

Yüksek Net Yapan Öğrenci Deneme Analizi Yapmalı mı?

Evet, hatta bazı açılardan daha ayrıntılı yapmalıdır.

⠀

Çünkü net yükseldikçe büyük konu eksiklerinin yerini küçük kayıplar alır.

⠀

Örneğin yüksek seviyedeki öğrencide:

• Bir dikkat hatası

• Bir soru kökü yanlışı

• Bir riskli doğru

• Bir süre problemi

toplam sonucu etkileyebilir.

⠀

Bu seviyede bütün dersleri yeniden çalışmak yerine bu küçük fakat tekrar eden kayıpları azaltmak gerekir.

⠀

Düşük Net Yapan Öğrenci Analizde Neye Odaklanmalı?

Çok düşük veya orta seviyedeki öğrenci her küçük ayrıntıyı analiz etmeye çalışırsa tablo karmaşıklaşabilir.

⠀

Önce büyük sorunlar bulunmalıdır.

⠀

Örneğin:

Matematikte 8 soruyu konu bilmediğim için yapamadım.

⠀

Bu durumda öncelik konu temelidir.

⠀

Aynı öğrencinin tek bir dikkat hatası üzerine uzun süre çalışması ana problemi çözmez.

⠀

Düşük seviyede:

Büyük açıkları kapat.

⠀

Yüksek seviyede:

Küçük kayıpları azalt.

prensibi kullanılabilir.

⠀

Deneme Analizi Sonrasında Yanlış Defteri Tutulmalı mı?

Tutulabilir; ancak her yanlış soruyu deftere geçirmek gerekli değildir.

⠀

Daha kullanışlı sistem:

Hata

Neden

Yeni davranış

şeklinde olabilir.

⠀

Örneğin:

Hata: “Çıkarılamaz” soru kökünü kaçırdım.

Neden: Hızlı okudum.

Yeni davranış: Olumsuz soru kökünün altını çiz.

⠀

Başka bir örnek:

Hata: Matematikte soruda 6 dakika kaldım.

Neden: Çözüm fikrim olmadığı hâlde soruyu bırakmadım.

Yeni davranış: İlerleme yoksa ikinci tura bırak.

⠀

Bu tarz bir yanlış defteri, sadece soru biriktiren defterden daha işlevsel olabilir.

⠀

Deneme Analizi Bir Sonraki Haftanın Programını Nasıl Değiştirmeli?

Örneğin analiz sonunda şu sonuç çıktı:

Türkçe: Çıkarım soruları zayıf.

Matematik: Üslü ifadelerde konu açığı var.

Fen: Bilgi iyi ancak deney yorumlama zayıf.

Süre: Matematikte üç soruda toplam çok fazla zaman kaybediliyor.

⠀

Bir sonraki hafta:

Türkçe: Çıkarım soru çalışması

Matematik: Üslü ifadeler kısa tekrar + hedefli test

Fen: Deney soruları

Deneme stratejisi: Matematikte ikinci tur

şeklinde oluşturulabilir.

⠀

Böylece deneme sonucu çalışma programına dönüşür.

⠀

İyi analiz, öğrencinin gelecek haftasını değiştiren analizdir.

⠀

Her Denemeden Sonra Program Tamamen Değiştirilmeli mi?

Hayır.

⠀

Tek bir denemede çıkan tek bir yanlış nedeniyle bütün çalışma sistemi değiştirilmemelidir.

⠀

Örneğin öğrenci bir kez grafik sorusunu yanlış yaptı diye haftanın tamamını grafik sorularına ayırmak doğru olmaz.

⠀

Ancak aynı problem:

• Birden fazla denemede

• Birden fazla kaynakta

• Farklı soru biçimlerinde

tekrar ediyorsa artık çalışma önceliği hâline gelebilir.

⠀

Amaç her sonuca aşırı tepki vermek değil, kalıcı örüntüleri yakalamaktır.

⠀

Denemelerde Sürekli Farklı Hatalar Yapılıyorsa Ne Anlama Gelir?

Bu durumda öğrenci geniş fakat küçük bilgi açıkları yaşıyor olabilir.

⠀

Ya da dikkat ve sınav kontrolü yeterince oturmamış olabilir.

⠀

Örneğin bir denemede Matematik, diğerinde Fen, sonraki denemede Türkçe dikkat hatası çıkıyorsa:

“Her dersten konu eksiğim var.”

sonucuna hemen ulaşmak doğru değildir.

⠀

Öğrencinin genel sınav davranışı:

• Acele

• Dikkat

• kontrol

• yorgunluk

• süre

açısından da incelenebilir.

⠀

Genel LGS Denemesi ile Branş Denemesi Aynı Şekilde mi Analiz Edilir?

Temel mantık aynıdır ancak amaçları farklıdır.

⠀

Branş denemesinde daha çok:

• Ders içi konu dağılımı

• Soru türleri

• Branş süresi

• Tekrar eden yanlışlar

incelenebilir.

⠀

Genel LGS denemesinde ise bunlara ek olarak:

• Ders sırası

• Oturum dayanıklılığı

• Toplam süre

• Son bölümde dikkat

• Sözel-sayısal oturum yönetimi

de değerlendirilmelidir.

⠀

Öğrenci branşta çok iyi olduğu hâlde genel denemede düşüyorsa problem yalnızca ders bilgisi olmayabilir.

⠀

Deneme Analizinde Öğrenci Kendi Çözümünü Yazmalı mı?

Özellikle Matematik ve Fen Bilimlerinde öğretici sorularda faydalı olabilir.

⠀

Ancak bütün yanlışların çözümünü deftere uzun uzun geçirmek gerekli değildir.

⠀

Öğrenci bazen sadece:

“Soruyu çözen ana fikir neydi?”

sorusunun cevabını yazabilir.

⠀

Örneğin:

Matematik: Önce oran kurmam gerekiyordu.

Fen: Kontrollü deneyde yalnızca bir değişken farklı olmalıydı.

Türkçe: Seçeneğin metinde doğrudan kanıtı yoktu.

⠀

Bu kısa notlar daha sonra tekrar edildiğinde öğrencinin düşünme hatasını hatırlamasını kolaylaştırabilir.

⠀

Denemede Doğru Cevabı Sonradan Görünce “Ben Biliyordum” Demek Yeterli mi?

Hayır.

⠀

Öğrencilerin en sık kullandığı cümlelerden biri:

“Aa, bunu biliyordum zaten.”

olabilir.

⠀

Ama sınavda bilgiyi doğru anda kullanamadıysanız bu durum analiz edilmelidir.

⠀

Kendinize şunu sorun:

“Biliyordum ama neden kullanamadım?”

⠀

Soruyu yanlış mı okudunuz?

⠀

Bilgiyi çağırmakta mı zorlandınız?

⠀

Hangi konu olduğunu mu fark etmediniz?

⠀

Süre baskısı mı yaşadınız?

⠀

Bu sorunun cevabı “biliyordum” ifadesinden çok daha değerlidir.

⠀

2027 LGS Öğrencisi Deneme Analizine Ne Zaman Başlamalı?

Deneme analizinin başlaması için sınava birkaç ay kalmasını beklemek gerekmez.

⠀

Öğrenci ister konu tarama, ister branş denemesi, ister genel deneme çözsün, en baştan itibaren:

Yanlışın nedenini sorgulama

alışkanlığı kazanabilir.

⠀

İlk aylarda analiz daha basit olabilir.

⠀

Örneğin:

Konu biliyor muyum?

Soruyu anlıyor muyum?

⠀

İkinci dönem ilerledikçe:

• Süre

• Riskli doğru

• Soru seçimi

• Tekrar eden hatalar

daha ayrıntılı takip edilebilir.

⠀

Böylece analiz becerisi sınava yaklaştıkça gelişir.

⠀

Veliler Deneme Sonucuna Nasıl Yaklaşmalı?

Velinin deneme sonrasında ilk sorusu:

“Kaç puan aldın?”

veya:

“Sınıfta kaçıncı oldun?”

olmak zorunda değildir.

⠀

Daha faydalı sorular:

“Bu denemeden ne öğrendin?”

⠀

“En fazla hangi dersten kayıp geldi?”

⠀

“Yanlışların bilgi mi, dikkat mi?”

⠀

“Geçen denemedeki hata tekrar etti mi?”

⠀

“Bir sonraki denemede neyi değiştireceksin?”

olabilir.

⠀

Bu yaklaşım denemeyi yalnızca başarı-kaygı ölçümünden çıkarıp öğrenme aracına dönüştürür.

⠀

Deneme Puanı Düşünce Öğrenciye Daha Fazla Ders Çalıştırmak Doğru mu?

Her zaman değil.

⠀

Önce düşüşün nedeni bulunmalıdır.

⠀

Eğer problem konu eksiğiyse daha fazla konu çalışması gerekebilir.

⠀

Ama problem:

• Süre

• Dikkat

• Soru sırası

• Zor soruda takılma

ise daha fazla konu anlatımı izlemek doğru çözüm olmayabilir.

⠀

Daha fazla çalışma ancak doğru probleme yöneldiğinde işe yarar.

⠀

Maksimum VİP Akademi'de LGS Deneme Analizi Nasıl Ele Alınır?

Bir öğrencinin denemede yaptığı toplam net önemli bir sonuçtur; ancak tek başına çalışma programını belirlemek için yeterli değildir.

⠀

Örneğin iki öğrenci aynı LGS deneme netini yapabilir.

⠀

Birinci öğrencinin:

• Matematik konu açıkları

• Fen kavram eksikleri

bulunabilir.

⠀

İkinci öğrencinin ise:

• Konu bilgisi güçlü

• Türkçede süre problemi

• Matematikte zor soruları bırakamama

• Dikkat hataları

bulunabilir.

⠀

Bu iki öğrenciye aynı çalışma planını vermek kişiye özgü eğitim anlayışıyla uyuşmaz.

⠀

Maksimum VİP Akademi'nin öğrenci takibi, rehber koçluk ve deneme analizi yaklaşımında bu nedenle yalnızca net değil;

• Yanlışın nedeni

• Boşların nedeni

• Ders bazındaki süre

• Riskli doğrular

• Tekrar eden hata türleri

• Konu bazındaki performans

• Bir önceki denemeye göre gelişim

birlikte değerlendirilebilir.

⠀

Böylece deneme yalnızca:

“Öğrenci bugün kaç net yaptı?”

sorusunun cevabı olmaktan çıkar.

⠀

Şu soruya cevap verir:

“Bu öğrencinin bir sonraki hafta ne çalışması gerekiyor?”

⠀

İyi bir deneme analizi tam olarak bunu sağlamalıdır.

⠀

Sık Sorulan Sorular

LGS deneme sınavı nasıl analiz edilir?

Önce doğru, yanlış ve boşlar ders bazında ayrılmalıdır. Ardından her yanlışın ve boşun nedeni belirlenmeli; konu eksiği, yorum, dikkat, işlem, süre veya soru seçimi gibi kategoriler kullanılmalıdır. Son olarak bir sonraki hafta için birkaç öncelikli çalışma alanı belirlenmelidir.

⠀

Deneme analizinde net mi daha önemli, yanlışların nedeni mi?

Net öğrencinin genel sonucunu gösterir ancak tek başına neden o sonucun oluştuğunu açıklamaz. Çalışma programını geliştirmek açısından yanlış ve boşların nedeni, süre ve tekrar eden hata türleri çok daha yol göstericidir.

⠀

Doğru yapılan sorular analiz edilmeli mi?

Özellikle iki seçenek arasında kalınarak, tahminle veya çok uzun sürede yapılan doğrular analiz edilebilir. Bunlar bir sonraki denemede yanlışa dönüşebilecek riskli doğrulardır.

⠀

Deneme analizinde boş sorulara bakılmalı mı?

Evet. Boşun konu eksiğinden mi, çözüm yolu bulamamaktan mı yoksa sürenin yetmemesinden mi kaynaklandığı belirlenmelidir. Her biri farklı çalışma gerektirir.

⠀

Denemede süre yetmeyen soruları sonra çözmeli miyim?

Evet. Soruyu süre baskısı olmadan çözebilmek, problemin konu bilgisinden çok zaman yönetimiyle ilişkili olabileceğini gösterebilir.

⠀

Deneme yanlış defteri nasıl tutulmalı?

Her yanlış soruyu deftere geçirmek yerine tekrar eden hatalar kaydedilebilir. “Hata – neden – bir sonraki soruda yapacağım değişiklik” biçimindeki kısa notlar daha işlevsel olabilir.

⠀

Her denemeden sonra bütün yanlış konular yeniden çalışılmalı mı?

Hayır. Tek bir yanlış nedeniyle bütün konuya dönmek gerekli olmayabilir. Hatanın bilgi eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı ve aynı problemin tekrar edip etmediği değerlendirilmelidir.

⠀

Deneme sonucu düşünce çalışma programı değiştirilmeli mi?

Tek bir kötü denemeye göre bütün program değiştirilmemelidir. Son birkaç denemedeki eğilim ve tekrar eden hata türleri birlikte değerlendirilmelidir.

⠀

LGS deneme analizi ne zaman yapılmalı?

Mümkün olduğunca denemeye yakın zamanda yapılması faydalıdır. Öğrenci hangi soruda kararsız kaldığını ve nerede zaman kaybettiğini daha kolay hatırlayabilir.

⠀

Denemede yüksek net yapıyorsam analiz yapmam gerekir mi?

Evet. Yüksek net seviyesinde küçük dikkat hataları, riskli doğrular, süre ve kararsızlık daha önemli hâle gelir. Analiz, bu küçük kayıpların azaltılmasına yardımcı olur.

⠀

Denemede düşük net yapan öğrenci neyi analiz etmeli?

Öncelikle büyük konu ve beceri açıkları belirlenmelidir. Çok fazla ayrıntıya boğulmadan en fazla net kaybettiren 2–3 alan üzerine yoğunlaşmak daha uygulanabilir olabilir.

⠀

Branş denemesi ile genel LGS denemesi aynı şekilde analiz edilir mi?

Temel hata analizi benzerdir. Ancak genel denemede buna ek olarak ders sırası, oturum süresi, dikkat dayanıklılığı ve sözel-sayısal bölüm yönetimi de değerlendirilmelidir.

⠀

2027 LGS denemeleri hangi soru yaklaşımına göre çözülmeli?

2027'nin kesin sınav yapısında MEB'in yayımlayacağı güncel kılavuz esas alınmalıdır. MEB'in mevcut resmî örnek soru yaklaşımında ise 8.Sınıf öğretim programları temel alınmakta; okuduğunu anlama, yorumlama, sonuç çıkarma, problem çözme, analiz ve eleştirel düşünme gibi beceriler öne çıkmaktadır.

⠀

Sonuç

LGS deneme sınavı analizinin amacı yalnızca öğrencinin kaç net yaptığını görmek değildir.

⠀

Asıl amaç:

Netin neden oluştuğunu anlamaktır.

⠀

Bu nedenle her denemede özellikle beş göstergeye bakılabilir:

Yanlış ve boşların nedeni

⠀

Süre kullanımı

⠀

Riskli doğrular

⠀

Tekrar eden hata örüntüleri

⠀

Analizden sonra aynı hatanın azalıp azalmadığı

⠀

Bu beş gösterge takip edildiğinde deneme sınavı yalnızca öğrenciyi ölçen bir sınav olmaktan çıkar, öğrencinin çalışma programını yönlendiren bir veri kaynağına dönüşür.

⠀

Bir denemenin en değerli sonucu:

“Bu hafta 73 net yaptım.”

cümlesi olmayabilir.

⠀

Daha değerli sonuç şu olabilir:

“Matematikte konu eksiğim azalmış ancak zor sorularda hâlâ fazla süre kaybediyorum; Türkçede ise yanlışlarımın çoğu çıkarım sorularından geliyor.”

⠀

Çünkü ikinci cümle öğrenciye ne yapması gerektiğini söyler.

⠀

Maksimum VİP Akademi'nin kişiye özgü eğitim ve öğrenci takip yaklaşımında da deneme sonuçlarının yalnızca puan veya net olarak değerlendirilmesi yerine öğrencinin ders bazındaki performansı, hata nedenleri, süre kullanımı ve tekrar eden eksikleri birlikte ele alınarak çalışma planının güncellenmesi önemlidir.

⠀

LGS deneme analizinin temel kuralını tek cümlede özetlemek gerekirse:

Netine bak ama orada kalma; yanlışının nedenini bul, süreni izle, riskli doğrularını fark et ve aynı hatayı bir sonraki denemede azaltacak çalışma yap.

⠀

Emre ÇİĞDEM

Maksimum VİP Akademi

⠀